Bóòmen óver bóòmen

In dit artikel:

Marie van de Middelhaai geeft al bijna 24 jaar rondleidingen in haar grotendeels onveranderde boerderij uit 1650 in Vlijmen. Het pand, met onder meer een historische woonkamer, keuken, bedstee, kelder en poepdoos, vormt samen met de groene omgeving een levend beeld van het negentiende-eeuwse boerenleven. Marie leeft zoveel mogelijk in die traditie, spreekt dialect, draagt zelfgebreide kleding en kweekt vergeten gewassen.

Die historische sfeer dreigt volgens haar te verdwijnen doordat de gemeente Heusden twee nieuwbouwwoningen heeft gepland, recht in het zicht vanuit de boerderij. Marie vreest dat daarmee haar ‘levend museum’ en de landelijke omgeving voorgoed worden aangetast. In 24 jaar schreef ze 114 dialectliederen over haar dagelijks leven en maakt ze daar korte filmpjes bij, zolang de omgeving nog intact is.

In haar nieuwste bijdrage onderzoekt ze de herkomst van de kleine blauwe pruimen die lokaal ‘bleuren’ worden genoemd. Een deskundige van Stichting Fruitcultuur Brabant herkende de vruchten als het oude ras Rivers Early Prolific, maar de naam ‘blauwbleuren’ kwam niet voor in zijn naslagwerk. Ook historische bronnen over de Langstraat spreken alleen over ‘bleuren’, oftewel blauwe pruimen. Oud-fruitcommissionair Tiny van Beurden bevestigde na het bekijken en proeven dat Marie’s bomen overeenkomen met de oude pruimenbomen uit de streek. Volgens hem is ‘blauwbleuren’ een onjuiste dubbele benaming: ‘bleu’ betekent al blauw.

Marie bezingt in het lied ‘Bóòmen óver bóòmen’ haar oude beuk, sterappel, pruimenbomen en haagbeukheg. Daarmee onderstreept ze hoeveel historisch groen er nog op haar erf aanwezig is.