Gemopper op 'leugenbenkskes' over duivenoverlast in Heusden

In dit artikel:

Het kunstwerk ‘De Duif’ bij de ingang van Heemtuin De Meulenwerf in Heusden verwijst naar Appie Vos, een internationaal bekende duivenliefhebber uit de Molenstraat. In de jaren zestig en zeventig hield Vos op deze plek veel duiven en was hij actief als secretaris van postduivenvereniging De Maasvliegers. Zijn duiven namen deel aan wedstrijden over de hele wereld. Vanuit het Zuid-Franse Saint-Vincent vlogen Heusdense duiven bijvoorbeeld ruim 1.000 kilometer terug naar de vesting, soms met snelheden tot 135 kilometer per uur.

De passie van Vos had echter ook een keerzijde. Vermoeide wedstrijdduiven sloten zich op hun terugweg soms aan bij verwilderde duiven in Heusden. Daardoor nam de overlast in de vesting toe. Bewoners klaagden over vervuilde straten, verstopte goten, dode duiven en het risico om op straat door uitwerpselen te worden geraakt. Ook trokken de dieren veel aandacht bij daken, het postkantoor en de pastorie. Vos werd daarom niet alleen bewonderd om zijn kennis, maar ook ingeschakeld om duiven uit onder meer de stadhuistoren te weren.

In de jaren negentig groeide de kwestie uit tot een onderwerp in de gemeentepolitiek. In 1990 bezong de Belgische troubadour Miel Cools de Heusdense duiven tijdens een optreden in Café Centraal, tot groot vermaak van het publiek. Tegelijkertijd werd bij zogenoemde ‘leugenbenkskes’ en in de gemeenteraad veel over de overlast gesproken. In het najaar van 1996 onderzocht de gemeente het probleem officieel.

Daarna schakelde het college de Nijmeegse duivenvanger Rob Bakker in. Voor bijna 8.000 gulden werden op verschillende plekken 90 vangkooien geplaatst. Bakker beloofde binnen enkele weken 90 procent van de duiven te vangen en werkte volgens het principe ‘no cure, no pay’, met een jaar garantie. De aanpak richtte zich vooral op de drukst getroffen delen van de vesting, zoals de Botermarkt, Pelsestraat en Putterstraat.

De gevangen dieren gingen naar een opvang van de Nederlandse Postduivenorganisatie in Ede. Geringde duiven konden door hun eigenaar worden opgehaald; andere dieren werden uiteindelijk verwerkt voor consumptie. Daarnaast werd in de vroege ochtend met een gedempt Flobertgeweer geschoten. De gemeente benadrukte dat de overlast alleen blijvend kon worden verminderd als inwoners stopten met het voeren van de duiven. Het verhaal achter ‘De Duif’ gaat daarmee zowel over Vossen bijzondere sportprestaties als over een hardnekkig stadsprobleem waar Heusden bestuurlijk mee moest leren omgaan.