Het is hier niet altijd fantastisch

In dit artikel:

In tv-programma’s als Beste Zangers en Got Talent worden optredens vrijwel standaard omschreven als geweldig, adembenemend of ongekend. Ook op sociale media en in de politiek overheerst opgeblazen taal: politici zijn snel ‘verbijsterd’, gebeurtenissen heten al gauw een schande of historisch moment en online koppen maken alles ‘episch’ om aandacht te trekken. Volgens Otto Grevink, dominee in De Langstraat en verbonden aan Pioniersplek Zin op School, vervaagt daardoor het onderscheid tussen verschillende emoties en ervaringen.

Dat onderscheid is juist belangrijk. Boosheid kent gradaties, net als spanning, angst en paniek. Wie lichte irritatie als razernij presenteert, lokt een reactie uit op een probleem dat er niet werkelijk is. Hetzelfde geldt voor lichamelijke klachten: als elk pijntje ondraaglijk wordt genoemd, kunnen anderen na verloop van tijd echte noodsignalen minder serieus nemen. Wie voortdurend alarm slaat, wordt uiteindelijk niet meer gehoord.

Die ontwikkeling ziet Grevink ook in overdreven positieve woorden. Een leuke vakantie wordt al snel ‘geweldig’ genoemd en blijdschap wordt ‘overweldiging’. Daardoor verliezen zulke woorden hun betekenis. Niet elke ervaring hoeft uitzonderlijk te zijn om waardevol te zijn. Een gewone, goede dag waarop iemand zich door de dagelijkse moeilijkheden heen slaat, kan al genoeg zijn. Juist wanneer taal ruimte laat voor gradaties, blijven oprechte vreugde én echte zorgen herkenbaar.