Heusden Transparant Verbindt: Bouwen, bouwen, bouwen, maar bouwen we het juiste?

In dit artikel:

Heusden wil de komende vier jaar de bouw van 1.500 woningen mogelijk maken. Volgens de demografische cijfers ligt de belangrijkste opgave echter niet bij extra gezinswoningen, maar bij woningen voor ouderen, kleinere huishoudens en starters.

De gemeente telde begin 2026 46.689 inwoners. Sinds 2020 overlijden er jaarlijks meer mensen dan er worden geboren. De bevolkingsgroei komt volledig door vestiging van buitenaf, vooral gezinnen uit ’s-Hertogenbosch. In 2025 kwamen 1.847 mensen naar Heusden en vertrokken er 1.601. Tegelijk verliest de gemeente jaarlijks netto twintigers, die vertrekken voor studie of werk.

Heusden vergrijst snel. De grote groep inwoners van 45 tot 65 jaar schuift de komende vijftien jaar door naar de 65-plussers. Het aantal 75-plussers groeit tot 2040 met ruim veertig procent en het aantal 85-plussers verdubbelt bijna. Daardoor neemt het aantal beschikbare mantelzorgers per zorgbehoevende oudere sterk af, terwijl er landelijk nauwelijks verpleeghuisplaatsen bijkomen. Meer ouderen zullen dus zelfstandig thuis moeten blijven wonen.

Hoewel de bevolking tot 2040 naar verwachting met ongeveer zeven procent groeit, stijgt het aantal huishoudens anderhalf tot twee keer zo hard. Dat komt door meer alleenstaanden, scheidingen en ouderen die na het overlijden van hun partner zelfstandig blijven wonen. Sinds 1997 kwamen er ruim 5.200 huishoudens bij, terwijl het aantal huishoudens met kinderen daalde. Toch bestaat 85 procent van de woningvoorraad uit eengezinswoningen, meer dan in de omliggende regio.

De woonzorgvisie van Heusden zet daarom in op doorstroming, kleinere en betaalbare woningen. Minimaal dertig procent van de nieuwbouw moet gelijkvloers worden en tot 2040 moeten er minstens 330 geclusterde ouderenwoningen komen. Ook is tien procent goedkope koop gepland. De uitvoering loopt echter achter: de gemeente bouwde de afgelopen tien jaar gemiddeld 204 woningen per jaar, terwijl voor de regionale afspraak tot 2030 ruim 330 woningen per jaar nodig zijn. Officiële bronnen verschillen bovendien over het aantal al gebouwde woningen.

Ook de sociale huurproductie blijft achter. De corporatievoorraad groeide gemiddeld met 24 woningen per jaar, terwijl jaarlijks honderd sociale huurwoningen zijn afgesproken. Het aanbod is bovendien sterk geconcentreerd in Drunen en Vlijmen; in Heesbeen en Doeveren staan geen corporatiewoningen. Voor jongeren is de betaalbaarheid een groot probleem: circa 2.800 jongeren zoeken een eerste woning, meestal een koopwoning tot 355.000 euro, terwijl de gemiddelde koopsom in 2024 466.574 euro bedroeg. De geplande 244 goedkope koopwoningen zijn daardoor onvoldoende.

Volgens de analyse ligt een belangrijke oplossing bij ouderen. Een oudere die verhuist van een ruime eengezinswoning naar een passende gelijkvloerse woning, maakt die woning vrij voor een gezin. Via meerdere verhuisketens kan dat uiteindelijk ook starters helpen. Daarvoor moeten er wel woningen worden gebouwd die aansluiten bij de wensen van ouderen: bijna de helft wil huren en veel kopers zoeken woningen vanaf 405.000 euro. Daarnaast zijn ongeveer 16.000 bestaande woningen aanpasbaar, tegenover slechts circa 2.000 woningen die al geschikt zijn voor mensen met een lichamelijke beperking.

De conclusie is dat nieuwbouw nodig blijft, maar dat vooral gelijkvloerse woningen in de dorpen, betaalbare starterswoningen en aanpassing van de bestaande voorraad prioriteit verdienen. De woonzorgvisie benoemt die richting, maar volgens de auteur ontbreken nog voldoende concrete aantallen, tempo, geld en een realistisch uitvoeringspad.