Heusdense wallen: plek om te onthaasten en vooral te genieten

In dit artikel:

De ongeveer zes kilometer lange vestingwallen van Heusden vormen een aantrekkelijke wandelroute voor bezoekers. Een wandeling van circa een uur begint bij heemtuin De Meulenwerf aan de Stadshaven, voert via de Herptse Poort en eindigt opnieuw bij de haven. Onderweg zijn er wandelpaden op verschillende hoogtes, met uitzicht op de stadsgracht, bastions en de vestingstad.

De bastions, waaronder het Noorder-, Wester- en Zuiderbolwerk, Hoorn, Nassau, Hollandia en Vlammenburg, waren bedoeld om aanvallers te bestrijden. Ook de vier ravelijnen in de gracht maakten deel uit van de verdedigingswerken. Onder de wallen zijn historische doorgangen zichtbaar. Nadat de vesting in 1821 haar militaire functie verloor, gebruikten stadsboeren het gebied als landbouwgrond. De huidige wallen zijn bij de restauratie in de jaren zeventig gereconstrueerd naar een kaart van Joan Blaeu uit 1649.

Na de Tweede Wereldoorlog dreigden de grachten te worden gedempt en de wallen plaats te maken voor flats. Ingrijpen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed voorkwam dat. Inmiddels zijn de wallen ook ecologisch waardevol. Door het stoppen met bemesting en onkruidbestrijding is de biodiversiteit sterk toegenomen. Er groeien onder meer liesgras, gele lis, verschillende zegges, vogelmelk en gegroefde veldsla. De samenstelling van de grond bepaalt mede de variatie in begroeiing. Schapen graasden er vroeger, en inwoners pleiten ervoor dit op kleine schaal opnieuw mogelijk te maken.

De wallen worden daarnaast gebruikt om te picknicken, fotograferen, sporten en vliegeren. Kanonnen herinneren aan het militaire verleden; in de winter zijn sleeën en schaatsen populair. Ook vinden er presentaties en andere activiteiten plaats. De wandeling combineert daarmee cultuurhistorie, natuur en ontspanning.