Historisch Heusden - 253 Leo Schweitzer, burgemeester van Vlijmen

In dit artikel:

Leo (L.M.N.) Schweitzer werd op 7 juli 1962 benoemd tot burgemeester van Vlijmen, nadat de gemeente tijdelijk was bestuurd door de burgemeester van Drunen na het overlijden van J.H.W.A. Hoefnagel. Schweitzer, geboren in 1912 in Heerlen, was jurist en advocaat in Enschede. Hij was daar vanaf 1946 gemeenteraadslid voor de KVP en vanaf 1954 wethouder, onder meer voor Volkshuisvesting en Economische Zaken. Zijn bestuurlijke ervaring sloot goed aan bij de veranderingen in Vlijmen, waar traditionele bedrijvigheid grotendeels verdween en de gemeente uitgroeide tot een forensengemeente van ’s-Hertogenbosch.

Schweitzers belangrijkste initiatief was het Hartplan, dat hij in 1964 presenteerde. Vlijmen, Nieuwkuijk, Haarsteeg en De Vliedberg vormden volgens hem nog geen samenhangende gemeente doordat een herkenbaar centrum ontbrak. Een nieuw centrum tussen Vlijmen en Nieuwkuijk moest de dorpskernen verbinden en Vlijmen een eigen identiteit geven. De gemeenteraad stemde in 1965 in met het plan, maar Gedeputeerde Staten wezen het af vanwege de hoge kosten. Na beroep bij de Kroon kwam er op 9 maart 1970 alsnog goedkeuring. De plannen voorzagen onder meer in een nieuw gemeentehuis, een groot dorpsplein, winkels, een cultureel centrum, bibliotheek en verbindingen met de omliggende kernen. Ook de uitbreiding De Vijf Hoeven maakte deel uit van de ontwikkeling.

Het ambitieuze plan werd uiteindelijk niet volledig uitgevoerd. In 1982 besloot de gemeenteraad feitelijk tot beëindiging ervan en koos zij voor een nieuw gemeentehuis naast het oude raadhuis aan de Julianastraat; dat werd in 1988 geopend. In het beoogde centrumgebied kwamen later onder meer zwembad Die Heygrave, een bibliotheek, appartementen, een gezondheidscentrum, brandweerkazerne en nieuwe wegen. De in 1976 aangelegde Schweitzertunnel herinnerde aan de oorspronkelijke plannen. Ondanks de gewijzigde uitvoering bepaalde het Hartplan langdurig de ruimtelijke ontwikkeling van Vlijmen.

Ook zette Schweitzer zich in voor internationale contacten. Een jumelage met het Belgische Lochristi uit 1965 werd in 1970 door de Belgische gemeente beëindigd. Daarna werkte hij aan een vriendschapsband met het Duitse Idstein. Die werd op 10 juni 1972 officieel ondertekend en groeide uit tot een intensieve samenwerking tussen inwoners, verenigingen en bestuurders. Na de herindeling van 1997 werd de band voortgezet door Heusden, tot de officiële beëindiging in 2012.

Schweitzer stond bekend als zorgvuldig, toegankelijk, kritisch en praktisch. Hij drong er onder meer op aan dat Vlijmen eindelijk een oorlogsmonument kreeg. Dat monument, ontworpen door Wilma Bruning-Haffmans, werd op 4 mei 1970 door hem onthuld. Na bijna vijftien jaar nam Schweitzer op 1 maart 1977 afscheid als burgemeester en ging hij met pensioen. Hij had Vlijmen helpen veranderen van een traditioneel Langstraats dorp in een moderne woongemeente. Schweitzer overleed op 24 januari 1990 in ’s-Hertogenbosch.