Historisch Heusden-256 Minister Brinkman viert de restauratie van Heusden

In dit artikel:

Het overlijden van oud-minister Elco Brinkman op 78-jarige leeftijd brengt zijn bezoek aan Heusden op 9 juni 1983 opnieuw onder de aandacht. Brinkman, toen minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur, bezocht samen met zijn vrouw de vestingstad en kreeg uitleg over de grootschalige stadsrestauratie. Bij de Wijkse Poort onthulde hij een gedenksteen ter gelegenheid van de officiële afronding. Het feestelijke bezoek had echter ook een ernstige financiële achtergrond.

De restauratie was in 1965 door de gemeenteraad in gang gezet en vanaf 1968 voortvarend uitgevoerd. Op basis van de historische stadsplattegrond van Joan Blaeu uit 1649 werden niet alleen monumenten opgeknapt, maar ook straten, pleinen, wallen, grachten, de haven en vestingwerken hersteld. Daarnaast kwamen er nieuwe woningen op plekken waar historische bebouwing was verdwenen. Het project kreeg landelijke bekendheid: Heusden werd in 1972 een Rijksmonument en Beschermd Stadsgezicht en ontving in 1980 de Europese restauratieprijs Europa Nostra.

De kosten waren intussen veel hoger opgelopen dan de kleine gemeente kon dragen. Tijdens zijn bezoek zegde Brinkman zeven miljoen gulden toe, maar daarmee was het tekort niet opgelost. In november 1987 werd afgesproken dat het Rijk 19,5 miljoen gulden, de provincie 2,5 miljoen en Heusden 1,3 miljoen zou bijdragen. De gemeente kreeg bovendien extra steun uit het gemeentefonds en kwam onder artikel-12-toezicht te staan. In ongeveer 25 jaar werd circa 150 miljoen gulden geïnvesteerd in de restauratie en het financieel herstel van Heusden. Het bezoek van Brinkman markeerde daarmee zowel het succes van de vestingrestauratie als het begin van een langdurige financiële afrekening over een project van nationaal belang.