Langstraotse Praot - D'n Òssekòp

In dit artikel:

Halverwege de vorige eeuw hadden de boeren in de Loonse streek doorgaans maar een paar melkkoeien; wie er tien had, gold al als grote boer. Roodbonte dieren waren populair omdat ze zwaarder waren en bij slacht meer opbrachten, hoewel ze gemiddeld minder room leverden en vaker moeilijk kalfden dan de zwartbonte. Alle boeren stonden ingeschreven bij de controlevereniging: om de opbrengst per koe te volgen kwam er twee keer per maand iemand langs om liters te tellen en een melkmonster te nemen. De monsters werden op vetgehalte onderzocht omdat de zuivelfabriek per procent vet betaalde; de man die de monsters nam werd in de streek gewoonlijk ‘de schepper’ genoemd.

Grotere ondernemers streefden naar stamboekdieren vanwege het aanzien; het gezin van de verteller kocht later ook stamboekkoeien, de eerste heette Emma. De beste roodbonte stieren en koeien kwamen vaak uit het Land van Cuijk, waar fokkers hun topmateriaal liever in eigen regio hielden om kampioenschappen niet te schaden. Er bestond wel een omweg: uitzonderlijk goede, niet-geregistreerde dieren konden via keuring in een voorlopig register terechtkomen, waarna hun nakomelingen alsnog in het echte stamboek konden belanden.

De verteller beschrijft een bijzondere koe, de ‘Òssekòp’ — later ingeschreven als Truus 1 — als uiterst betrouwbaar en opmerkelijk voorzichtig ondanks haar imposante, naar voren gerichte horens. Bij het hoeden en verplaatsen van het vee was zij een prettig en veilig dier: ze liep rustig mee, streek nooit tegen mensen aan en gedroeg zich bijna menselijk verstandig.