Langstraotse Praot - Taol

In dit artikel:

Jongeren gebruiken volgens Doreth Berendse steeds minder spreekwoorden, gezegden en dialect. Waar haar moeder vroeger voor vrijwel elke situatie een uitdrukking had, moeten mensen tegenwoordig vaak een heel verhaal vertellen om hetzelfde duidelijk te maken. Haar moeder gebruikte naast bestaande spreekwoorden ook eigen varianten, zoals een spottende versie van ‘Zuinigheid met vlijt bouwt huizen als kastelen’. Met zulke uitspraken hield ze haar kinderen bovendien aan het werk of nam ze hen in de maling, bijvoorbeeld door steevast ‘Jan Gatspie’ te antwoorden wanneer ze vroegen wie er was.

Als kleuterjuf merkte Berendse dat kinderen wel leren dat er verschillende talen bestaan, maar weinig weten van hun eigen Brabantse dialect. Op vragen naar Brabantse woorden voor bijvoorbeeld ‘kaas’ of ‘aardappelen’ bleef het stil. Buitenlandse talen kennen ze beter, doordat ze die op televisie horen of tijdens vakanties gebruiken. Zelfs tellen in het Duits, Engels of ‘Bels’ lukt vaak nog. Wanneer Berendse naar Engelse woorden vraagt, komt echter vooral een zin naar voren die een leerling van zijn moeder kent: ‘Shut up!’ Misschien, stelt ze met humor, is dat wel een nieuw gezegde van deze tijd.