Monumenten en Heusdens Erfgoed - 296 Waterpoort 18, Heusden

In dit artikel:

Het pand, herbouwd rond 1906 na de sloop van een voorganger, werd opgetrokken door aannemer-metselaar Marinus Boeren (1848–1911). Het is opvallend door zowel de vormentaal van de gevel als door het materiaalgebruik: de gevel is uitgevoerd in lichtgrijs kalkzandsteen in kruisverband met een knipvoeg — een materiaal dat destijds nieuw was en afkomstig van kalkzandsteenfabriek ‘Loevestein’ in het nabijgelegen Vuren.

Het eenlaagse gebouw heeft een plat dak met aan vier zijden dakschilden, gedekt met rode terracotta OVH-pannen; in 2003 is het dak verhoogd met een verdieping. De dakrand is afgewerkt met een door consoles gedragen kroonlijst met bakgoot. De gevel wordt verticaal geaccentueerd door vier lisenen en een centrale middenpartij met twee hoge, vierkante pijlers, geflankeerd door kleinere pijlers. Tussen de hoge pijlers zit een open gemetselde balustrade, afgedekt door een zadeldakje met schubvormige daktegels en dakvorsten. Zowel de pijlers als de tussenstukken hebben vergelijkbare muurafdekkingen. Ter versiering zijn boven de vensters en onder de kroonlijst sierlijke metselbanden aangebracht — technisch aangeduid als “kruisverbandverschuiving op basis van koppenlagen”.

De begane grond combineert lichtgrijs kalkzandsteen met stroken van twee lagen rode baksteen. Op de verdieping zijn drie schuiframen met bovenlichten; op de begane grond vier T-schuifvensters met bovenlicht. De ramen hebben éénsteens getoogde rollagen in rood baksteen; het middelste venster op de verdieping heeft een rondboog met decoratieve boogvelden in rood en lichtgrijs. Onder alle ramen liggen hardstenen raamdorpels en de gevel rust op een hardstenen plint met een rond profiel. De paneeldeur met bovenlicht staat circa 60 cm diep in een nis; daarboven zijn aanvullende vensterindelingen en sierlijke metselwerkdetails geplaatst.

Kort samengevat is het gebouw een voorbeeld van vroeg-20e-eeuwse bouwtechniek en esthetiek, waarin een relatief nieuwe bouwstof (kalkzandsteen uit Loevestein) gecombineerd wordt met rijk metselwerk en herkenbare, symmetrische gevelaccenten.