Nostalgie - Het verhaal van de Scheepswerf in Heusden (deel 1)

In dit artikel:

De scheepswerf van Heusden werd in 1905 opgericht omdat het gemeentebestuur verwachtte dat de gunstige ligging aan de Maas welvaart zou brengen. De eerste onderneming ging na drie jaar failliet, maar kreeg kort daarna een doorstart onder leiding van de ondernemers De Haan en Alta. In 1954 nam industrieel Cornelis Verolme de werf over en moderniseerde hij het bedrijf. Uiteindelijk wist ook Verolme de werf niet voor ondergang te behoeden.

De betekenis van de werf voor Heusden en de omliggende dorpen was groot. In de bloeiperiode werkten er honderden mensen uit onder meer Oudheusden, Genderen, Veen, Wijk en Aalburg en Drunen. Voor hen werden woningen gebouwd; de werf droeg zelfs bij aan de oprichting van de Woningstichting Heusden. Daarnaast beschikte het bedrijf over een eigen leer- en tekenschool, waar jongeren werden opgeleid tot onder andere lasser, constructiebankwerker en scheepsbouwer. Winkels, cafés, transportbedrijven en toeleveranciers profiteerden mee van de bedrijvigheid.

Het succes was gebaseerd op vakbekwaam personeel, moderne productiemethoden en de goede reputatie van De Haan, Alta en later Verolme. De werf bouwde onder meer binnenvaartschepen, coasters, sleepboten en kleinere zeeschepen. In 1909 werd in Heusden het eerste motorschip uit de serie Rijn en Maas gebouwd, terwijl andere scheepsbouwers pas jaren later op deze techniek overstapten. De eerste order bedroeg 7.300 gulden. Kort daarna volgde een opdracht voor vier sleepboten van de Rotterdamse sleepdienst Rode Ster en in 1910 een eerste buitenlandse order uit België.

Toen Alta in 1911 naar Amerika vertrok, werd A. Oerlemans zijn opvolger en veranderde de bedrijfsnaam in De Haan & Oerlemans. De Eerste Wereldoorlog bracht echter grote problemen: orders vielen weg, personeel werd ontslagen, Duits staal bleef uit, materialen werden duurder en sommige opdrachtgevers zegden hun contracten op. Daardoor bleven schepen onafgebouwd aan de kade liggen. De vraag rees of de bouw van een zeeschip de werf kon redden.