Oud docenten AOB Brabant onder de indruk van vitaal Heusden: 'Nu weet ik waar ik met mijn kleinkinderen een wandeling kan maken'
In dit artikel:
Ruim honderd oud-docenten van AOB Noord-Brabant bezochten de vestingstad Heusden voor een georganiseerde dagtocht onder leiding van initiatiefnemer Cees Akerboom. In het Gouverneurshuis gaf Adrie Verboord van heemkundekring Onsenoort een inleiding over de samenstelling en geschiedenis van de gemeente Heusden — van Vlijmen en Drunen tot de vesting zelf — waarna lokale gidsen Bert Kops en Jolanda Verhagen een rondleiding verzorgden langs straatjes, de Vismarkt, molens, wallen, kerken en het voormalige stadhuis.
Verboord belichtte de strategische ligging van Heusden tussen de vroegere machtsgebieden Holland, Gelre en het Hertogdom Brabant en de rol van water als grens en verdedigingslijn. Ook kwam de Franse/Bataafse periode aan bod, waarin Heusden een rol speelde in processen van democratisering. Daarnaast schetste hij het verval dat de stad langdurig trof en de besluitvorming in 1965 om de vesting ingrijpend te restaureren — een aanpak die in 1980 leidde tot toekenning van de Europese restauratieprijs Urbes Nostrae.
De rondgang besteedde aandacht aan de wederopbouw en herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog: het gotische stadhuis werd in de nacht van 4 op 5 november 1944 door de Duitsers opgeblazen; 134 schuilende inwoners kwamen daarbij om. Het huidige stadhuis stamt uit 1956 en is gebouwd in de zogenaamde Bossche School-stijl. Verder werd de historische betekenis van de Stadshaven belicht: de verbinding met de Maas zorgde vroeger voor bedrijvigheid en douanewerkzaamheden bij het Commiezenhuis. Grote civieltechnische ingrepen, zoals de aanleg van de Bergsche Maas vanaf 1888 (officieel geopend door koningin Wilhelmina in 1908), veranderden de waterligging en maakten dat de haven later werd gedempt en omgevormd tot het Wilhelminaplein.
De deelnemers waren onder de indruk van de historische sfeer en de verzorgde presentatie; voor velen was het bezoek aanleiding om Heusden als daguitje of voor toekomstige wandelingen met kleinkinderen aan te bevelen. Organisator Akerboom concludeerde tevreden dat Heusden-vesting door zijn historie en uitstraling steeds meer bezoekers en verenigingen trekt.