Raymundus van Kessel: De pater die zijn ziel in klei legde

In dit artikel:

In en rond de voormalige Abdij Mariënkroon in Nieuwkuijk is nog veel werk te zien van pater Raymundus van Kessel (1918-1997). Zijn kleurrijke keramische reliëfs, schalen en andere objecten verbeelden religieuze verhalen, lokale sagen en alledaagse thema’s. Ook elders in Nederland, onder meer in Waalwijk en Bokhoven, herinneren keramische werken aan zijn kunstenaarschap.

Van Kessel groeide op in Empel-Meerwijk in een rooms-katholiek gezin. Op twaalfjarige leeftijd ging hij naar het kleinseminarie in Vught en op zijn 21e trad hij toe tot de cisterciënzers van Mariënkroon. Daar bleef hij tot zijn dood wonen. Na zijn priesterwijding in augustus 1945 gaf hij onder meer Latijn aan de kloosterschool en hield hij zich bezig met illustraties, tekenen en heemkunde.

Later ontdekte hij zijn passie voor klei. Hoewel hij autodidact was, ontwikkelde hij zich tot een gerespecteerd keramist. In een kelder van de abdij kreeg hij een atelier en een oven, waarna hij bijna dagelijks experimenteerde met kleisoorten, glazuren en baktechnieken. Hij maakte onder andere werk rond Bijbelse voorstellingen, heiligen, de Heemskinderen, Sinterklaas, de vredesduif en Sint Brandanus. Ook particulieren, kerken en instellingen deden een beroep op hem. Daarnaast gaf hij pottenbaklessen, die veel belangstelling trokken.

Kunsthistorica Jana Waarts typeert zijn werk als ogenschijnlijk naïef, maar tegelijk zeer expressief, optimistisch en levendig. De combinatie van verhalende motieven, felle kleuren, magie en realisme geeft de keramiek een herkenbare uitstraling. In de kapel van de Sint-Janskerk in Waalwijk bevinden zich verschillende wandreliëfs. Op het Driekoningenplein in Bokhoven staat een werk met Caspar, Melchior en Balthasar, een plek waarmee Van Kessel door familiebanden een bijzondere relatie had.

Zijn voormalige atelier in Mariënkroon wordt nog steeds gebruikt voor creatieve activiteiten, die sinds 1998 in samenwerking met de Focolarebeweging worden georganiseerd.