Róòzekraans, paorelsnoer

In dit artikel:

Marie van de Middelhaai geeft al bijna 24 jaar rondleidingen op haar boerderij uit 1650 in Vlijmen. Het pand kreeg in 1750 een stenen voorgevel en werd rond 1890 uitgebreid met onder meer een historische huiskamer, keuken, kelder en ouderwetse wc. Sindsdien is er weinig veranderd. Marie houdt de oude levenswijze in ere: ze slaapt in een bedstee, breit haar eigen kleding, spreekt het Vlijmens dialect en verbouwt vergeten groenten.

De groene omgeving rond de boerderij vormt een belangrijk onderdeel van haar levende museum. Daarom is Marie verbijsterd over het plan van de gemeente Heusden om twee nieuwbouwhuizen pal in het zicht van de historische huiskamerramen te bouwen. Volgens haar verdwijnt daarmee de negentiende-eeuwse boerensfeer voorgoed. Ze legt haar dagelijkse leven vast in liederen en korte filmpjes; in 24 jaar schreef ze 114 liedjes. Die films deelt ze via Facebook onder haar eigen naam, zolang het oude uitzicht nog bestaat.

Deze week presenteert Marie het lied ‘Róòzekraans, paorelsnoer’, over haar grootmoeder Tina Weegergangs. Tina groeide op in Berlicum en ging rond haar elfde werken als dienstmeisje. Nadat ze onder meer wild en vogels voor een werkgever moest schoonmaken, kwam ze op haar zestiende in dienst bij de kapelaan in Vlijmen. Daar ontmoette ze Jaonus de Kievit, met wie ze trouwde en met wie ze Marie’s familiegeschiedenis begon.

Marie beschrijft haar grootmoeder als haar beste vriendin. Vanaf haar elfde deed ze iedere zaterdag boodschappen voor haar en bleef ze daarna uren koffie drinken en praten. Tina bad veel, onder meer voor haar overleden kind, haar zoon die in de oorlog vertrok en andere mensen in nood. Ook op haar sterfbed keek ze naar het kruis. In het lied staat het ritselende geluid van Tina’s rozenkrans symbool voor haar geloof, zorgzaamheid en blijvende herinnering.