Vraagtekens over Maaibeleid met 'grof geweld' op de Heusdense wallen

In dit artikel:

In Heusden groeit onvrede over het onderhoud van de vestingwallen, met name over de manier en timing van het maaien. Bewoners en bezoekers die dagelijks over de wallen wandelen missen de florale begroeiing door zeer ingrijpend maaiwerk; daarnaast raakt daardoor de biodiversiteit en het broedgedrag van vogels, vooral op de Ravelijnen en binnenste wallen, geschaad. Klachten bij de gemeente leidden tot beperkte aanpassingen in het maaiplan; de aangekondigde wijziging voor 2026 blijkt echter maar gedeeltelijk en voorziet nog steeds maaien in de laatste week van mei — midden in het broedseizoen — terwijl sommige binnenwallen zelfs twee keer gemaaid worden. Verwachte schade lijkt daarmee onvermijdelijk.

Tot enkele jaren terug graasden schapen van herders van ‘De Lachende Ooi’ delen van de wallen, een natuurvriendelijke manier van onderhoud die veel steun kreeg. Door het blauwtongvirus is die natuurlijke begrazing momenteel niet mogelijk, maar herders hebben aangegeven graag terug te keren als omstandigheden verbeteren.

Als reactie op het beheerbeleid is een bewonersinitiatief ontstaan dat voorstellen doet om het maaien ecologischer en afgewogen te laten verlopen, met meer participatie, uitleg en samenspraak. De initiatiefgroep wil één Ravelijn in beheer nemen en daar met alleen klein materieel werken — geen zware machines — om te onderzoeken wat nodig is om de natuur te laten floreren en om praktische ervaring op te doen met natuurbeheer rond de vesting. De groep roept belangstellenden op om mee te helpen; contactgegevens staan onderin het artikel.

Los daarvan is een deel van de stadswallen tegenover de Tramhaven sinds 2024 verzakt en niet meer toegankelijk voor voetgangers. De gemeente signaleerde verzwakking en wil de wallen versterken met zogenoemde grondnagels: meterslange metalen ankers die schuin in beton worden geboord om de grond te stabiliseren. Werk aan herstel stond eerst gepland voor 2025; onlangs is een omgevingsvergunning gepubliceerd. Herstel- en stabiliteitsberekeningen en uitvoering zullen aanzienlijke kosten met zich meebrengen. Omdat de vesting de status van Nationaal Monument heeft, ontvangt Heusden jaarlijks rijksbijdragen; die gelden en opgebouwde reserves kunnen nu worden aangesproken voor herstelwerk.

Belangstellenden voor het bewonersinitiatief kunnen zich melden via c.tenhave@tenhaveenpartners.nl.